Onze Lieve Vrouwe Basiliek

Kruisgewelf Onze Lieve Vrouwe Basiliek Zwolle wapen basiliek zwolle Op 18 oktober 1999 werd de Onze Lieve Vrouwekerk, zoals de kerk voorheen bekend stond, door paus Johannes Paulus II verheven tot 'basilica minor', kleine basiliek. Een basiliek voert een wapen en is voorzien van een conopeum (parasol in de oude pauselijke kleuren rood en geel) en een tintinnabulum (belletjesstaf met schellen en patroonbeeld). De basiliek werd de 19e basiliek in Nederland. Inmiddels zijn er nog vier bijgekomen en zijn er nu 23. Andere basilieken in Overijssel zijn: Plechelmusbasiliek Oldenzaal, Lambertusbasiliek Hengelo, Pancratiusbasiliek Tubbergen, Georgiusbasiliek Almelo en Basiliek van de H.Kruisverheffing Raalte.

Zie voor vieringen in de basiliek: Diensten basiliek

Het wapen

Het wapen is opgebouwd uit drie velden en banderol. Het bovenste deel is het algemene gedeelte van een gekruist tintinnabulum en conopeum.Het linker onderkwadrant geeft de lelie boven de golf van de ijssel. De lelie staat voor Maria. Het rechter onderkwadrant is het wapen van Zwolle. De banderol met de tekst: 'Regnum Dei intra vos est' (Het Rijk Gods is in uw binnenste) is de eerste regel uit het 2e traktaat van 'De Navolging van Christus' van Thomas a Kempis.

Conopeum en tintinnabulum

conopeum

Het conopeum is een half geopende parasol met 8 banen, om en om in de kleur geel en rood, de oude pauselijke kleuren. Acht wapens geborduurd op de onderste flappen, waaronder het pauselijke wapen, van de aartsbisschop van Utrecht en het wapen van de basiliek. tintinnabulum of belletjesstaf

Het tintinnabulum of de belletjesstaf bevat de afbeelding van Maria van Kevelaer, geflankeerd door 2 belletjes.

De kerk heeft een bewogen geschiedenis achter de rug. Van 1591 tot 1811 was ze aan de eredienst onttrokken. De kerk was overbodig geworden nadat het uitoefenen van het katholieke geloof in het openbaar werd verboden in 1591. De Hervormden namen, gesteund door de prinsgezinden, de Grote of St. Michaëlskerk in gebruik. De Onze Lieve Vrouwekerk, toen Kruiskerk genoemd, kreeg allerlei bestemmingen. Zo werden er slachtoffers van overstromingen van de IJssel opgevangen, diende de kerk als orgelmakerij van de gebroeders Schnitger, die het orgel van de Grote Kerk hier vervaardigden. Ook stelden de soldaten er hun crossen en diende de ruimte als schietbaan, circustent en als stalling van paarden.

Op 4 maart 1809 gaf Lodewijk Napoleon de kerk terug aan de katholieke gemeenschap. Het duurde tot 1811 voordat de vervallen kerk weer geschikt was om in te kerken.

De neogotiek

Het neogotisch interieur werd aangebracht in de periode 1870-1890. Daarvan zien we vooral in het koorgedeelte en de kruisarmen ofwel transporten nog de meeste kunstwerken terug. Zo zijn er 4 altaren van de hand van Friedrich Mengelberg, Plafondschilderingen van de engelen met de martelwerktuigen waarmee Jezus gestraft werd, de zg. 'Arma Christi', een triomfboog met apostelbalk, de 4 kerkvaders van het Westen (Gregorius, Ambrosius, Augustinus en Hiëronymus) en een beeld van Maria Onbevlekt Ontvangen en het Heilig Hart van Jezus. In de transepten de kruiswegstaties. De kerk was vergroot met processiegangen.
Tussen 1976 en 1981 werd het gebouw geheel terug gerestaureerd naar de middeleeuwse omvang. Het neogotische interieur werd in koor en transept(en) bewaard. Jaarlijks bezoeken tienduizenden bezoekers de basiliek en haar toren.

Het Maarschalkerweerdorgel

Maarschalkerweerdorgel Achter in de basiliek, op het oksaal, staat het grote Maarschalkerweerdorgel, gebouwd in 1896. De orgelkast is van een eerder gebouwd orgel dat oorspronkelijk in de Observantenkirche te Münster (D) werd gebouwd door N. Brunswick. De orgelkast werd gebouwd door de monniken van het klooster. In 1813 werd dit orgel overgeplaatst naar de Onze Lieve Vrouwekerk.
Het huidige instrument werd geschonken door de familie Heerkens- Van Sonsbeeck, waarvan het familiewapen op het orgelfront prijkt. Het instrument bezit 3 klavieren en pedaal en heeft 36 orgelregisters. Het is op het orgel in het Concertgebouw te Amsterdam na, een na grootste orgel van de bouwer. Organist is Gerard Keilholtz. Hij is tevens dirigent van de kerkkoren